Elke dag een gekookt eitje en drie borreltjes

"Het kopje is nog goed, alleen de benen willen niet meer.” Theo de Jong uit Bolsward wordt vandaag honderd maar wie hem over het verleden hoort vertellen, geeft hem die leeftijd niet. Telefoonnummers, jaartallen, anekdotes en bijzondere gebeurtenissen. De Jong somt ze probleemloos op.

De verjaardag had vandaag een groot feest moeten worden. Maar het wordt overschaduwd door het plotselinge overlijden van zijn schoondochter Toos. Zijn verjaardag zo voorbij laten gaan, wilde De Jong ook niet. Vanmorgen werd hij gefeliciteerd door wethouder Wigle Sinnema van Súdwest-Fryslân.

De Jong komt uit een gezin van negen kinderen. Vader Eelke Eelkes had aan de Kleine Dijlakker 18 in Bolsward een bakkerij. Na de lagere school ging Theo op twaalfjarige leeftijd in de zaak van zijn vader aan het werk. In 1937 nam hij de bakkerij over. In 1963 besloten negen bakkers uit Bolsward de krachten te bundelen en verder te gaan onder de naam De Hanze. In 1973 werd De Hanze verkocht aan bakkerij De Jong in Tjerkwerd. De Jong was toen 62. Dat betekende dat hij de laatste drie jaar van zijn werkzame leven in loondienst kwam. ,,Ik had toen geen zorgen meer en bouwde een klein pensioen op.” Van dat pensioen geniet hij inmiddels al 35 jaar.

In april 1937 trouwde De Jong met Aaltje Sikkes uit Bakhuizen. Ze kregen zeven kinderen; vijf jongens en twee meisjes. In 1956 kwam een van de jongens op zevenjarige leeftijd bij een ongeval om het leven. Zijn vrouw overleed in 1993 op 84-jarige leeftijd. Ook een schoonzoon overleed en veertien dagen geleden stierf schoondochter Toos. ,,Het leven is een speeltoneel, ieder speelt zijn rol en elk krijgt zijn deel”, aldus de honderdjarige. Maar hij geniet tegenwoordig van zijn kinderen, elf kleinkinderen en zeventien achterkleinkinderen.
,, Als je zo achterom kijkt, dan duurt het leven maar even. Ik heb een goed leven gehad. Vroeger waren er in Bolsward 22 zelfstandige bakkers. Nu is er niet een meer. De twee bakkers die er nu nog zijn, bakken hun brood ergens anders.” Zijn specialiteiten waren ‘keallepoat’ en roggebrood. Dagelijks ging hij de stad in om broodwaren uit te venten. Soms kwam hij in één straat vijf collega’s tegen. Iedere bakker had zijn eigen klanten.

Fietsen en roken
De Jong woont nog zelfstandig in een aanleunwoning van zorgcentrum Huylckenstein in Bolsward. Na 78 jaar in dezelfde woning aan de Kleine Dijlakker te hebben gewoond, verhuisde hij in 1989 naar de aanleunwoning. De gezondheid van de honderdjarige is redelijk. Tot een paar jaar terug fietste en rookte hij nog. ,,Iedere middag een gekookt eitje en ’s morgens, ’s middags en ’s avonds een borreltje. ,,De dokter zegt dat drie borreltjes goed voor mij zijn. Goed voor de bloeddruk.”
De Jong is katholiek. Iedere week komt de pastoor langs. En zondags volgt hij op de televisie een mis. Het geloof is voor hem heel erg belangrijk en dat geeft hem vooral nu steun en houvast in de Bolswarder parochiegemeenschap”, aldus zoon Elie de Jong.

Vitaminepillen leiden tot meer roken

Rokers zien het slikken van vitaminepillen als een vrijbrief om meer te roken. Ze zien het gezonde gedrag als compensatie voor hun ongezonde gedrag. Vitaminepillen zouden hun gezondheid beschermen tegen de schadelijke effecten van de sigaretten.

Een onderzoeksteam van de National Sun Yat-Sen University in Taiwan concluderen dit op basis van twee experimenten.
OnkwetsbaarheidTijdens het eerste experiment kregen de rokende deelnemers een placebo, maar de onderzoekers vertelden de helft van de deelnemers dat zij een vitamine C-supplement kregen. In de rookpauze van een uur, die daarop volgde, rookten de deelnemers die dachten vitamine C geslikt te hebben, twee keer zo veel als degene die wisten dat ze een placebo op hadden. Daarbij rapporteerde de vitamine C-groep een groter gevoel van onkwetsbaarheid.

Het tweede experiment leek op het eerste, maar als aanvulling werden er aan de deelnemers ook nog vragen gesteld over mulitvitaminepillen. Ook tijdens dit tweede experiment rookten de deelnemers die dachten dat ze een vitaminepil hadden geslikt beduidend meer. Hoe positiever de roker tegenover multivitaminepillen stond, des te groter was het gevoel van onkwetsbaarheid en des te meer sigaretten werden er gerookt.


BeschermingDit onderzoek wijst erop dat gezondheidsbewuste rokers die vitaminepillen slikken onterechte opvattingen ontwikkelen en denken dat ze onkwetsbaar zijn voor de schadelijke effecten van roken.

"Ze houden zich zelf voor de gek door te denken dat ze beschermd worden tegen kanker en andere ziekten.", stelt onderzoeker Wen-Bin Chiou. "We moeten deze rokers dus bewust maken van het feit dat vitaminepillen geen bescherming bieden, hopelijk zorgt dat ervoor dat ze hun rookgedrag beter controleren of zelfs stoppen met roken."

"Coole" blauwe rook moet jongeren aan sigaret helpen

Een grote tabaksproducent heeft bij de minister van Volksgezondheid een aanvraag ingediend om drie nieuwe stoffen aan zijn sigaretten te mogen toevoegen. Een daarvan zorgt ervoor dat de sigaretten "coolere" blauwe rook produceren. Dat signaleert het Onderzoeks- en Informatiecentrum van de Verbruikersorganisaties (OIVO) en het nieuws wordt bevestigd door Volksgezondheid. De tabaksproducent, waarvan de naam voorlopig geheim wordt gehouden, diende een aanvraag in voor drie nieuwe stoffen. De eerste, E133, is een kleurstof die voor blauwe rook zorgt, waarmee de producent volgens het OIVO voornamelijk jongeren wil verleiden.

De tweede stof, E418, heeft een laxerend effect. Sommige mensen grijpen immers naar een sigaret om naar het toilet te kunnen gaan en E418 helpt daarbij. Bijkomend effect is dat de stof de smaak van tabak versterkt en de bitterheid vermindert, wat eveneens kan helpen om jongeren te verleiden.

De laatste stof waarvoor een aanvraag werd ingediend, is MCT of Medium Chain Triglyceriden, een hongerstiller. Volgens OIVO zal die toevoeging het idee versterken dat roken helpt om het hongergevoel te onderdrukken en te vermageren.

Volksgezondheid bevestigt dat de aanvraag is ingediend op 23 mei. De Hoge Gezondheidsraad heeft drie maanden de tijd om zich over het dossier te buigen en een advies uit te brengen aan de minister.

Ureum en karamel
De lijst met additieven die in België mogen worden gebruikt in sigaretten is lang, maar ligt al jarenlang vast. "Bij de Hoge Gezondheidsraad werd al een comité van experts aangesteld dat zich over de aanvraag buigt", zegt Jan Eyckmans van Volksgezondheid. "Zij moeten binnen de drie maanden een advies uitbrengen aan de minister."

De lijst met stoffen die worden toegelaten in tabaksproducten is terug te vinden in het Koninklijk Besluit van 13 augustus 1990. Daarin is te lezen dat in België, naast een rist kankerverwekkende stoffen, onder meer ureum - terug te vinden in urine en eveneens een smaakstof - en karamel zijn toegelaten. Andere goedgekeurde stoffen waarvan kan worden aangenomen dat ze de drempel tot de eerste sigaret verlagen, zijn onder meer likeurwijn, rozenblaadjes en alle mogelijke suikers.

Bij Volksgezondheid kunnen ze nog niet inschatten of de nieuwe aanvraag zal worden goedgekeurd. "De lijst met toegelaten ingrediënten ligt al jarenlang vast en wordt nauwgezet gecontroleerd", zegt Eyckmans. "Elk merk wordt jaarlijks onderworpen aan een labo-analyse van de aanwezige stoffen en hun concentraties." (belga/sps)

Het moet niet gekker worden. Roken is gewoon slecht voor je gezondheid, welk middeltje er je dan ook instopt het is en blijft roken. 

Tegen de internationale richtlijnen in maken tabaksfabrikanten hun sigaretten steeds verslavender. De voorschriften van de Wereldgezondheidsorganisatie zijn nog niet uitgewerkt in nationale wetgeving, schrijft het Nederlands Dagblad vanochtend.

Een probleem hierbij zou zijn dat de richtlijnen te vaag zijn. Zo moet bij iedere stof worden bepaald of die een sigaret aantrekkelijker maakt of verslaving bevordert. Fabrikanten voegen onder meer glycerine, cacao, suikers, drop, menthol en vanille toe. Onlangs werd de lijst van zogenoemde additieven met drie stoffen uitgebreid. Een maakt de rook blauwer, een ander versterkt de smaak en werkt laxerend en de laatste moet een hongergevoel onderdrukken.
Alle stoffen samen zouden ongeveer tien procent van het gewicht van een sigaret vormen. Er zijn inmiddels meer dan duizend zogenoemde additieven. Het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) ziet toe op de aanmelding van deze toevoegingen, maar heeft volgens het Nederlands Dagblad nog nooit een stof verboden.